Stal

Stal jest stopem żelaza, węgla i innych pierwiastków stopowych o zawartości do 2,14 % węgla. W praktyce, jako stale oznacza się stopy, które najczęściej zawierają żelazo, i które można dalej przetwarzać otrzymując różne stopy.

Stal ogólnie dzielimy na stal gorącowalcowaną i zimnowalcowaną.

Produktem wyjściowym dla wyrobów zimnowalcowanych są blachy stalowe albo kręgi blachy gorącowalcowanej. Ulepsza się je podczas kolejnego walcowania, żarzenia rekrystalizującego i ponownego lekkiego przewalcowania. W wyniku otrzymuje się równomierniejszą strukturę i powierzchnię materiału o wyższej jakości, niż ta którą miały, blachy gorącowalcowane. Wyroby stalowe zimnowalcowane znajdują zastosowanie szczególnie w przemyśle samochodowym i elektrotechnicznym.

Zaletą stalowych blach gorącowalcowanych jest ich dobra spawalność. Dzięki niej są one przeznaczone do przemysłu maszynowego, budownictwa i energetyki.

Własności i wykorzystanie stali

Popularność wyrobów stalowych opiera się przede wszystkim na ich wysokiej wytrzymałości, doskonałej formowalności, estetyce i odporności na korozję. Jeżeli weźmiemy pod uwagę średnie koszty pozyskania, to stal okaże się idealnym materiałem wyjściowym stosowanym prawie we wszystkich gałęziach produkcji. Konkretnie możemy wymienić konstrukcje nośne budynków, mosty i kładki, schody, itp. Zaletą jest też pełna recyklowalność konstrukcji stalowych.

DIN 1.4301 -  AISI 304.

Stal jest odporna na wodę, parę wodną, wilgotne powietrze, słabe kwasy organiczne i nieorganiczne do średnich temperatur. Ma szerokie możliwości zastosowania np. w przemyśle spożywczym, mleczarskim, browarnictwie i winiarstwie, w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym; wykorzystywana jest do produkcji przedmiotów i przyrządów gospodarstwa domowego, narzędzi chirurgicznych, budowy przyrządów chemicznych, w architekturze, a także do budowy wyszynków i kuchni oraz urządzeń sanitarnych.

DIN 1.4306 - AISI 304L.:

Odporność chemiczna jest porównywalna z materiałem DIN 1.4306, zatem istnieją też podobne możliwości zastosowania.
Możliwość obróbki plastycznej na zimno jest jednak jeszcze lepsza. Znajduje zastosowanie w produkcji konstrukcji i wyrobów spawanych.

DIN 1.4305 - AISI 303:

Stal jest, dzięki dobrej obrabialności, znana jako tzw. stal automatowa. Stosuje się ją na części obrabiane na maszynach automatowych, w produkcji części maszyn.

DIN 1.4541 - AISI 321:

Odporność chemiczna jest podobna, jak materiału DIN 1.4301, dlatego ma podobne możliwości zastosowania. Z powodu stabilizacji tytanem nie można tej stali wypolerować na wysoki połysk. Materiał ten jest szczególnie przydatny na konstrukcje o grubości surowca przekraczającej 6 mm, które nie mogą być po spawaniu obrabiane termicznie. Zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym, chemicznym i energetycznym.

DIN 1.4401 - AISI 316

Stal stosuje się tam, gdzie części konstrukcyjne i narzędzia mają wykazywać średnią wytrzymałość. Są odporne na trwałe działanie wody, pary wodnej i wilgoci w powietrzu. Znajduje zastosowanie w przemyśle chemicznym, włókienniczym, farmaceutycznym, papierniczym i spożywczym (zapewnione minimalne zanieczyszczenie artykułów spożywczych).

DIN 1.4404,1.4435 - AISI 316L:

Ta stal ma podwyższoną odporność na korozję w środowisku chemicznym. Jest stosowana na elementy konstrukcyjne, przyrządy i aparaturę w przemyśle chemicznym z wysokim obciążeniem chemicznym, przede wszystkim kwasem mrówkowym, octowym, siarkowym i fosforowym
Następnymi typowymi dziedzinami zastosowania są urządzenia stykające się z wodą morską i przemysł farb i lakierów, sulfidów, chemiczny i mleczarski.

DIN 1.4571 - AISI 316Ti:

Stal nadaje się do elementów konstrukcyjnych, przyrządów i aparatów przemysłu chemicznego stykających się z mediami zawierającymi halogeny i nieutleniające kwasy, również tam, gdzie już nie wystarczają materiały bez zawartości molibdenu. Chodzi o standardowy materiał w branży budowy przyrządów chemicznych. Tradycyjnymi dziedzinami zastosowania jest przemysł chemiczny, farmaceutyczny, gumowy i produkcja celulozy, tekstyliów i barwników, produkcja nawozów, tworzyw sztucznych i paliw napędowych.

DIN 1.4016 - AISI 430:

Stal ferrytyczna z wysoką zawartością chromu zapewnia dobrą odporność na wodę, parę wodną, wilgotność powietrza i słabe kwasy i zasady. Często wykorzystywana jest w gastronomii, w produkcji żywności, przyrządach domowych i kuchennych, technice medycznej, urządzeniach sanitarnych i klimatyzacyjnych.

Typy folii

FOLIA POLIETYLENOWA TRANSPARENTNA, GRUBOŚĆ 80 MIKRONÓW

Przeznaczona do tymczasowej ochrony blach i zwojów nierdzewnych. Szczególnie przydatna w produkcji z głęboko tłoczonej blachy, charakteryzuje ją efekt „Easy Peel“ (łatwe odlepianie).

FOLIA POLIETYLENOWA Z NIEBIESKIMI PASKAMI, GRUBOŚĆ 80 MIKRONÓW

Przeznaczona do tymczasowej ochrony blach i zwojów nierdzewnych. Paski na nadruku umożliwiają identyfikowanie kierunku wykończenia powierzchni. Stosowana standardowo stosowana.

FOLIA POLIETYLENOWA CZARNO-BIAŁA Z NIEBIESKIMI PASKAMI I STRZAŁKAMI, GRUBOŚĆ 100 MIKRONÓW

Specjalnie opracowana do tymczasowej ochrony nierdzewnych blach i zwojów ciętych laserem, ma bardzo dobrą przyczepność. Strzałki na nadruku pozwalają identyfikować kierunek walcowania lub kierunek wykończenia powierzchni.

Tabela porównawcza norm i podstawowe właściwości mechaniczne.

Porównanie według ČSN, EN 10088-1 i 10088-2.

  USA Republika Czeska Niemcy  Wytrzymałość
Granica pełzania Ciągliwość
DIN ASTM ČSN DIN 17 440
W. Nr. AISI 420002 DIN 17 441 Rm (MPa) Rp0,2 (MPa) Rp0,1 (MPa) A 50 ( % )
1.4305 303   X8CrNiS 18 9 500 - 700 190 230 35
1.4301 304 17 240 X5CrNi18 10 540 - 750 230 260 45
1.4306 304L 17 249 X2CrNi19 11 520 - 700 250 220 45
1.4401 316 17 346 X5CrNiMo17 12 2 530 - 680 240 270 40
1.4436 316 17 352 X5CrNiMo17 13 3 550 - 700 240 270 40
1.4404 316L 17 349 X2CrNiMo17 13 2 530 - 680 240 270 40
1.4435 316L 17 350 X2CrNiMo18 14 3 550 - 700 240 270 40
1.4571 316Ti 17 348 X6CrNiMoTi17 12 2 540 - 690 240 270 40
1.4541 321 17 248 X6CrNiTi18 11 520 - 720 220 250 40
1.4016 430 17 040 X6Cr17 450 - 600 260 280 20

Chodzi o przybliżone porównanie wartości mechanicznych

Orientacyjne porównanie właściwości użytkowych

DIN ASTM Spawanie Plastyczność Korozyjna Przydatność
Ciągliwość Odporność do T maks.
1.4305 303 złe złe obniżona  
1.4301 304 dobre pierwszorzędna dobre 400°C
1.4306 304L pierwszorzędna bardzo dobre bardzo dobre 650°C
1.4401 316 bardzo dobre dobre pierwszorzędna 500°C
1.4436 316 pierwszorzędna bardzo dobre pierwszorzędna 400°C
1.4404 316L pierwszorzędna bardzo dobre pierwszorzędna 400°C
1.4435 316L pierwszorzędna bardzo dobre pierwszorzędna 400°C
1.4571 316Ti pierwszorzędna dobre pierwszorzędna 450°C
1.4541 321 pierwszorzędna dobre bardzo dobre 500°C
1.4016 430 gorsze bardzo dobre dobre 350°C

Porównanie składu chemicznego

Jakość C Cr Ni Mn Mo Ti
DIN 1.4305 AISI 303 <0,10 17,0-19,0 8,0-10,0 <2,0    
DIN 1.4301 AISI 304 < 0,07 17,0 -19,0 8,0 -10,5 < 2,0 - -
DIN 1.4306 AISI 304L < 0,03 18,0 -20,0 10,0 -12,5 < 2,0 - -
DIN 1.4401 AISI 316 < 0,07 16,5 -18,5 10,5 -13,5 < 2,0 2,0 -2,5 -
DIN 1.4436 AISI 316 < 0,07 16,5 -18,5 11,0 -14,0 < 2,0 2,5 -3,0 -
DIN 1.4404 AISI 316L < 0,03 16,5 -18,5 11,0 -14,0 < 2,0 2,0 -2,5 -
DIN 1.4435 AISI 316L < 0,03 17,0 -18,5 12,5 -15,0 < 2,0 2,5 -3,0 -
DIN 1.4571 AISI 316Ti < 0,08 16,5 -18,5 10,5 -13,5 < 2,0 2,0 -2,5 5xC - 0,8
DIN 1.4541 AISI 321 < 0,08 17,0 -19,0 9,0 -12,0 < 2,0 - 5xC - 0,8
DIN 1.4016 AISI 430 < 0,08 15,5 -17,5 - < 1,0 - -

Ciężar arkusza

Grubość 1000 x 2000 1250 x 2500 1500 x 3000
0,5 8 12,5  
0,6 10 15  
0,8 13 20  
1 16 25 36
1,2 19,2 30 43,2
1,5 24 37,5 54
2 32 50 72
2,5 40 62,5 90
3 48 75 108
4 64 100 144
5 80 125 180
6 96 150 216
8 128 200 288
10 160 250 360
12 192 300 432
15 240 375 540
20 320 500 720
25 400 625 900

Blachy nierdzewne – oznaczenie i wykonanie powierzchni

EN DIN AlSi ČSN PROCEDURA PRODUKCJI WYGLĄD
1D c2 (a) 1 xx xxx.2 Walcowana na gorąco, wyżarzana, trawiona Metalicznie czysta
2D h (IIIb) 2D xx xxx.3 Walcowana na zimno, wyżarzana, trawiona Matowa
2B n (IIIc) 2B xx xxx.4 Walcowana na zimno, wyżarzana, trawiona, dowalcowana Matowy połysk
2R m (IIId) BA xx xxx.5 Walcowana na zimno, wyżarzana z połyskiem, dowalcowana Lustrzany połysk
2G o (IV) 4 - 6   Szlifowana, specyfikować gładkość szlifowania, można jednostronnie i obustronnie  Szlifowana
2J p,q (V) N3,N4,SB   Szczotkowana lub polerowana, konieczność wyszczególnienia Szczotkowana lub polerowana

Przegląd podstawowych norm EN

EN – Standardy materiałów

EN 10088-1 Gatunki stali odpornych na korozję (ogólny przegląd)
EN 10088-2 Płaskie wyroby ze stali odpornych na korozję do ogólnego stosowania
EN 10088-3 Długie wyroby ze stali odpornych na korozję ogólnego zastosowania
EN 10095 Stale żaroodporne i stopy Ni

EN – Tolerancje wymiarów

EN 10029 Blacha walcowana na gorąco
EN 10051 Taśma walcowana na gorąco
EN 10259 Taśma nierdzewna walcowana na zimno
EN 10258 Taśma wąska nierdzewna walcowana na zimno



Strona główna  › Asortyment › Stal

Asortyment